Οι προθεσμίες της ποινικής δικονομίας είναι κατά κανόνα πολύ συντομότερες από τις αστικές, συχνά αρχίζουν από τη δημοσίευση και όχι από επίδοση, και δεν αναστέλλονται κατά τις δικαστικές διακοπές του Αυγούστου. Για ένα γραφείο που χειρίζεται και αστικές και ποινικές υποθέσεις, αυτή η διαφορά είναι από τις συχνότερες πηγές κινδύνου. Το άρθρο αυτό ανήκει στον οδηγό Προθεσμίες και ημερολόγιο δικηγόρου και αναφέρεται στον Κώδικα Ποινικής Δικονομίας του ν. 4620/2019, όπως έχει τροποποιηθεί.
Σημείωση: ο ΚΠΔ έχει τροποποιηθεί αρκετές φορές μετά το 2019. Οι προθεσμίες που αναφέρονται παρακάτω είναι οι βασικές· επιβεβαιώνετε πάντα το ισχύον κείμενο και τυχόν ειδικές διατάξεις.
Βασικοί κανόνες υπολογισμού
- Η ημέρα του γεγονότος (δημοσίευση, επίδοση) δεν υπολογίζεται.
- Αν η τελευταία ημέρα είναι εξαιρέσιμη, η προθεσμία λήγει την επόμενη εργάσιμη.
- Δεν υπάρχει γενική αναστολή κατά τον Αύγουστο, σε αντίθεση με το άρθρο 147 ΚΠολΔ. Δείτε τη σύγκριση στο άρθρο για τις δικαστικές διακοπές.
- Η αφετηρία εξαρτάται από το αν ο κατηγορούμενος ήταν παρών ή όχι, και αν διαμένει στην αλλοδαπή.
Οι συνηθέστερες προθεσμίες
| Ενέργεια | Βασική προθεσμία | Αφετηρία / παρατηρήσεις |
|---|---|---|
| Έφεση κατά καταδικαστικής απόφασης | 10 ημέρες | Από τη δημοσίευση, αν ο κατηγορούμενος ήταν παρών· διαφορετικά από την επίδοση. Μακρύτερη προθεσμία για όσους διαμένουν στο εξωτερικό (άρθρο 473 ΚΠΔ) |
| Αναίρεση | 20 ημέρες | Κατά κανόνα από την καταχώριση της καθαρογραμμένης απόφασης στο ειδικό βιβλίο (άρθρο 473 ΚΠΔ) |
| Υποβολή έγκλησης | 3 μήνες | Από τότε που ο δικαιούμενος έμαθε την πράξη και τον δράστη (άρθρο 117 ΠΚ)· είναι προθεσμία ουσιαστικού δικαίου |
| Αντιρρήσεις/προσφυγές κατά διατάξεων εισαγγελέα | Σύντομες, συνήθως λίγες ημέρες | Ελέγξτε την ειδική διάταξη για κάθε περίπτωση |
Η προθεσμία της έγκλησης δεν είναι δικονομική· παραλείπεται εύκολα επειδή «τρέχει» πριν ακόμη ο πελάτης έρθει στο γραφείο. Στην πρώτη συνάντηση ρωτήστε πάντα πότε ακριβώς έμαθε την πράξη και καταγράψτε το.
Γιατί το ποινικό είναι πιο επικίνδυνο οργανωτικά
- Αφετηρία από τη δημοσίευση: η προθεσμία μπορεί να αρχίσει την ίδια ημέρα της δίκης, χωρίς να «φτάσει» κανένα έγγραφο στο γραφείο.
- Πολύ λίγες ημέρες: σε 10 ημέρες δεν χωράει το σχήμα υπενθυμίσεων μιας αστικής έφεσης.
- Δήλωση στη γραμματεία: τα ένδικα μέσα ασκούνται με δήλωση και έκθεση, με συγκεκριμένα τυπικά στοιχεία, όπως η αναφορά των λόγων.
- Αύγουστος: οι προθεσμίες τρέχουν ενώ μεγάλο μέρος του γραφείου λείπει.
Ρουτίνα για ποινικές υποθέσεις
- Αμέσως μετά τη δίκη, ο δικηγόρος που παρέστη καταχωρίζει από το κινητό: ημερομηνία δημοσίευσης, διατακτικό, αν ήταν παρών ο κατηγορούμενος.
- Υπολογίζεται η λήξη και ορίζεται υπεύθυνος για την έφεση.
- Ενημερώνεται ο πελάτης την ίδια ημέρα για το δικαίωμα και την προθεσμία, με γραπτή επιβεβαίωση της απόφασής του.
- Υπενθυμίσεις σε συμπιεσμένο σχήμα (π.χ. ημέρα 1, ημέρα 5, ημέρα 8). Δείτε τις υπενθυμίσεις προθεσμιών.
- Για αναίρεση: παρακολούθηση της καθαρογράφησης, καθώς η αφετηρία εξαρτάται από αυτήν.
Η γραπτή επιβεβαίωση της επιλογής του πελάτη (να ασκηθεί ή όχι ένδικο μέσο) έχει ιδιαίτερη αξία και ως προς την ευθύνη του δικηγόρου. Για τον σωστό τρόπο ενημέρωσης, δείτε και την επικοινωνία με τον πελάτη.
Συχνές ερωτήσεις
Αναστέλλονται οι ποινικές προθεσμίες τον Αύγουστο;
Κατά κανόνα όχι. Μην μεταφέρετε στο ποινικό τον κανόνα του άρθρου 147 ΚΠολΔ.
Από πότε τρέχει η προθεσμία έφεσης αν ο κατηγορούμενος ήταν απών;
Κατά κανόνα από την επίδοση της απόφασης, με ειδική ρύθμιση για όσους διαμένουν στην αλλοδαπή ή είναι άγνωστης διαμονής. Ελέγξτε το άρθρο 473 ΚΠΔ στην ισχύουσα μορφή του.
Μπορώ να χρησιμοποιήσω τον ίδιο υπολογιστή προθεσμιών με τις αστικές;
Μόνο αν υποστηρίζει ρητά τους κανόνες του ΚΠΔ. Ένας υπολογιστής ΚΠολΔ θα εφαρμόσει λάθος αναστολή τον Αύγουστο.
Στο NomikApp μπορείτε να καταχωρίσετε την απόφαση από το κινητό αμέσως μετά τη δίκη, να ορίσετε υπεύθυνο και πυκνές υπενθυμίσεις για τις σύντομες ποινικές προθεσμίες. Αν θέλετε να το δοκιμάσετε, δοκιμάστε δωρεάν.
Αφήστε μια απάντηση