Κατηγορία: Οδηγοί

Ο δικηγόρος που χάνει δικονομική προθεσμία από αμέλεια μπορεί να ευθύνεται αστικά απέναντι στον πελάτη, για παράβαση της σύμβασης εντολής ή παροχής υπηρεσιών και ενδεχομένως με βάση τις διατάξεις για τις αδικοπραξίες, καθώς και πειθαρχικά κατά τον Κώδικα Δικηγόρων (ν. 4194/2013). Η ευθύνη δεν είναι αυτόματη: απαιτείται ζημία και αιτιώδης σύνδεσμος, κάτι που στην πράξη σημαίνει ότι εξετάζεται τι θα είχε γίνει αν η προθεσμία είχε τηρηθεί. Το άρθρο αυτό ανήκει στον οδηγό Προθεσμίες και ημερολόγιο δικηγόρου και δεν αποτελεί νομική γνωμοδότηση για συγκεκριμένη περίπτωση.

Αστική ευθύνη

Συμβατική βάση

Η σχέση δικηγόρου και πελάτη είναι κατά κανόνα σύμβαση εντολής ή μικτή σύμβαση με στοιχεία παροχής υπηρεσιών (ΑΚ 713 επ. και 648 επ.). Ο δικηγόρος οφείλει την επιμέλεια του μέσου συνετού επαγγελματία. Η παράλειψη άσκησης ενδίκου μέσου ή κατάθεσης δικογράφου εμπρόθεσμα, χωρίς δικαιολογημένο λόγο, συνιστά κατά κανόνα πλημμελή εκπλήρωση και θεμελιώνει ευθύνη για αποζημίωση (ΑΚ 330, 335 επ.).

Αδικοπρακτική βάση

Παράλληλα μπορεί να θεμελιωθεί ευθύνη κατά τα άρθρα 914 επ. ΑΚ, εφόσον συντρέχουν οι προϋποθέσεις. Η επιλογή της βάσης έχει σημασία, μεταξύ άλλων, για την παραγραφή, που διαφέρει μεταξύ συμβατικής και αδικοπρακτικής αξίωσης.

Ζημία και αιτιώδης σύνδεσμος

Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν, με εμπρόθεσμη ενέργεια, ο πελάτης θα είχε πιθανότατα καλύτερο αποτέλεσμα. Τα δικαστήρια εξετάζουν συχνά υποθετικά την έκβαση της δίκης που δεν έγινε. Το ζήτημα της αποζημίωσης για «απώλεια ευκαιρίας» συζητείται στη θεωρία και τη νομολογία, χωρίς ενιαία αντιμετώπιση· γι’ αυτό η έκταση της ευθύνης κρίνεται κατά περίπτωση.

Πειθαρχική ευθύνη

Ο Κώδικας Δικηγόρων επιβάλλει στον δικηγόρο να ασκεί τα καθήκοντά του με επιμέλεια, ευσυνειδησία και σεβασμό προς τον εντολέα. Η αμελής απώλεια προθεσμίας, ιδίως όταν συνοδεύεται από έλλειψη ενημέρωσης ή απόκρυψη από τον πελάτη, μπορεί να οδηγήσει σε πειθαρχική δίωξη ενώπιον του Πειθαρχικού Συμβουλίου. Η απόκρυψη είναι συνήθως πιο επιβαρυντική από το ίδιο το λάθος.

Τι να κάνετε αμέσως αν χαθεί μια προθεσμία

1. Επιβεβαιώστε ότι πράγματι έληξε: ελέγξτε αφετηρία, αναστολές, αργίες, ορθή επίδοση. Ενίοτε η επίδοση είναι άκυρη και η προθεσμία δεν άρχισε ποτέ.
2. Εξετάστε διορθωτικά μέσα: επαναφορά των πραγμάτων στην προτέρα κατάσταση (άρθρα 152 επ. ΚΠολΔ) όπου συντρέχει ανώτερη βία ή δόλος του αντιδίκου, άλλο ένδικο μέσο, νέα αγωγή αν δεν υπάρχει δεδικασμένο.
3. Ενημερώστε τον πελάτη έγκαιρα, γραπτά και με ειλικρίνεια.
4. Ειδοποιήστε τον ασφαλιστή αστικής επαγγελματικής ευθύνης, αν έχετε σχετική κάλυψη, τηρώντας τους όρους του συμβολαίου για τη γνωστοποίηση.
5. Καταγράψτε τι συνέβη και διορθώστε τη διαδικασία που απέτυχε.

Πρόληψη: η οργάνωση ως απόδειξη επιμέλειας

Ένα τεκμηριωμένο σύστημα προθεσμιών δεν προστατεύει μόνο από το λάθος· δείχνει και ότι το γραφείο λειτουργεί με επαγγελματική επιμέλεια. Τα βασικά στοιχεία:

• Καταγραφή κάθε επίδοσης την ίδια ημέρα, με νομική βάση και σωστό υπολογισμό προθεσμίας.
• Υπεύθυνος και αναπληρωτής για κάθε προθεσμία.
• Κλιμακωτές υπενθυμίσεις σε πολλαπλά κανάλια.
• Ιστορικό αλλαγών: ποιος καταχώρισε, ποιος επιβεβαίωσε, ποιος άλλαξε.
• Γραπτή ενημέρωση του πελάτη για προθεσμίες και γραπτή καταγραφή των επιλογών του (π.χ. «δεν επιθυμώ να ασκηθεί έφεση»).
• Ιδιαίτερη προσοχή στις σύντομες ποινικές προθεσμίες.

Η γραπτή καταγραφή των οδηγιών του πελάτη είναι από τα πιο αποτελεσματικά μέτρα. Δείτε πώς να την οργανώσετε στο άρθρο για την καρτέλα πελάτη και το ιστορικό.

Συχνές ερωτήσεις

Ευθύνεται ο δικηγόρος αν ο πελάτης δεν του έφερε εγκαίρως την επίδοση;

Κατά κανόνα η ευθύνη κρίνεται με βάση το τι γνώριζε ή όφειλε να γνωρίζει ο δικηγόρος. Αν ο πελάτης καθυστέρησε να τον ενημερώσει, αυτό λαμβάνεται υπόψη, γι’ αυτό αξίζει να καταγράφεται η ημερομηνία που λάβατε το έγγραφο.

Ευθύνεται ο εταίρος για λάθος συνεργάτη;

Ενδέχεται, ανάλογα με το ποιος έχει την εντολή, τη μορφή της εταιρείας και τη σχέση με τον συνεργάτη. Το ζήτημα κρίνεται κατά περίπτωση.

Είναι υποχρεωτική η ασφάλιση επαγγελματικής ευθύνης;

Το καθεστώς έχει απασχολήσει τον νομοθέτη και τους Δικηγορικούς Συλλόγους. Ελέγξτε την ισχύουσα ρύθμιση και, ανεξάρτητα από την υποχρεωτικότητα, εξετάστε σοβαρά την κάλυψη.

Το NomikApp κρατά για κάθε προθεσμία υπεύθυνο, υπενθυμίσεις και ιστορικό αλλαγών, ώστε το γραφείο σας να έχει τεκμηριωμένη διαδικασία. Αν θέλετε να το δείτε στην πράξη, δοκιμάστε δωρεάν.

Τα έξοδα που καταβάλλει ο δικηγόρος για λογαριασμό του πελάτη (παράβολα, δικαστικά ένσημα, αμοιβές δικαστικών επιμελητών, πιστοποιητικά, μεταφράσεις, αντίγραφα) πρέπει να καταγράφονται τη στιγμή της πληρωμής, να συνδέονται με την υπόθεση, να καλύπτονται ιδανικά από προκαταβολή εξόδων, και να εκκαθαρίζονται με τον πελάτη με παραστατικά. Φορολογικά, η μεταχείρισή τους διαφέρει αν πρόκειται για αυτούσια απόδοση εξόδων στο όνομα του πελάτη ή για κόστος που ενσωματώνεται στην αμοιβή σας. Το άρθρο είναι μέρος του οδηγό για την τιμολόγηση, τις αμοιβές και το myDATA.

Σημείωση: Η φορολογική και η κλαδική νομοθεσία αλλάζουν συχνά. Τα παρακάτω έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα· επιβεβαιώνετε πάντα τις τρέχουσες ρυθμίσεις με τον λογιστή σας, την ΑΑΔΕ και τον Δικηγορικό Σύλλογό σας.

Δύο κατηγορίες εξόδων

	Έξοδα στο όνομα και για λογαριασμό του πελάτη	Έξοδα του γραφείου που επαναχρεώνονται
Παραδείγματα	Δικαστικό ένσημο, παράβολα, τέλη κτηματολογίου, επίδοση από δικαστικό επιμελητή με παραστατικό στο όνομα του πελάτη	Φωτοαντίγραφα, ταχυμεταφορές, μετακινήσεις, παραστατικά στο όνομα του γραφείου
Φορολογική μεταχείριση (γενικά)	Υπό προϋποθέσεις αποδίδονται αυτούσια και εκτός φορολογητέας αξίας	Συνήθως εντάσσονται στη φορολογητέα αξία της αμοιβής, με ΦΠΑ

Το πού ακριβώς πέφτει κάθε έξοδο εξαρτάται από το σε ποιανού το όνομα εκδόθηκε το παραστατικό και από τις ισχύουσες διατάξεις για τον ΦΠΑ. Ορίστε μια σταθερή πολιτική με τον λογιστή σας και εφαρμόζετέ την.

Η διαδικασία σε πέντε βήματα

1. Πρόβλεψη στη συμφωνία αμοιβής: ποιος πληρώνει ποια έξοδα, αν ζητείται προκαταβολή εξόδων και πώς εκκαθαρίζεται.
2. Προκαταβολή εξόδων: ζητήστε την πριν αρχίσουν οι δαπάνες, ιδίως σε υποθέσεις με υψηλά τέλη.
3. Καταγραφή αμέσως: ημερομηνία, ποσό, αιτιολογία, υπόθεση και φωτογραφία του παραστατικού. Η φωτογραφία από το κινητό τη στιγμή της πληρωμής λύνει το 90% του προβλήματος.
4. Περιοδική κατάσταση: στείλτε στον πελάτη ανάλυση εξόδων με τα παραστατικά.
5. Εκκαθάριση: στο κλείσιμο ή ανά στάδιο συμψηφίζετε προκαταβολές και έξοδα, και επιστρέφετε ή ζητάτε τη διαφορά.

Παράδειγμα κατάστασης εξόδων

Ημ/νία	Αιτιολογία	Ποσό
03/02	Παράβολο κατάθεσης	Χ €
05/02	Επίδοση αγωγής (δικαστικός επιμελητής)	Χ €
12/02	Επίσημη μετάφραση εγγράφου	Χ €
Σύνολο εξόδων		Χ €
Μείον προκαταβολή εξόδων		−Χ €
Υπόλοιπο		Χ €

Τα γραμμάτια προείσπραξης

Τα ποσά των γραμματίων προείσπραξης δεν είναι απλό έξοδο του πελάτη. Συνδέονται με την αμοιβή και τις εισφορές σας. Μην τα βάζετε στην ίδια κατηγορία με τα παράβολα χωρίς να έχετε ξεκαθαρίσει τη μεταχείρισή τους.

Δικαστική δαπάνη

Αν το δικαστήριο επιδικάσει δικαστική δαπάνη (ΚΠολΔ 176 επ.), ορίστε από πριν στη συμφωνία αμοιβής σε ποιον ανήκει και πώς συμψηφίζεται με τα έξοδα που έχει ήδη καταβάλει ο πελάτης. Έτσι αποφεύγετε δυσάρεστες συζητήσεις στο τέλος.

Τα ανεκκαθάριστα έξοδα είναι συχνή πηγή ανεισπράκτων. Δείτε το άρθρο για την είσπραξη οφειλών πελατών. Για το πώς συνδέονται με το παραστατικό δείτε την ηλεκτρονική τιμολόγηση, και για την τελική εκκαθάριση το κλείσιμο υπόθεσης.

Συχνές ερωτήσεις

Βάζω ΦΠΑ στα παράβολα που επαναχρεώνω;

Αν πληρώθηκαν στο όνομα και για λογαριασμό του πελάτη και αποδίδονται αυτούσια, υπό προϋποθέσεις μένουν εκτός φορολογητέας αξίας. Αν όχι, συνήθως εντάσσονται στην αμοιβή. Επιβεβαιώστε με τον λογιστή σας.

Πρέπει να κρατάω τα πρωτότυπα των παραστατικών;

Κρατήστε τα σύμφωνα με τις φορολογικές υποχρεώσεις διαφύλαξης, και ψηφιακό αντίγραφο στον φάκελο της υπόθεσης για την εκκαθάριση.

Τι κάνω αν ο πελάτης αρνείται να καλύψει έξοδα;

Αν η συμφωνία αμοιβής τα προβλέπει και έχετε τα παραστατικά, η αξίωσή σας τεκμηριώνεται. Γι’ αυτό η προκαταβολή εξόδων είναι η καλύτερη πρόληψη.

Με το NomikApp φωτογραφίζετε την απόδειξη από το κινητό, το AI τη διαβάζει και τη συνδέει με την υπόθεση, και η κατάσταση εξόδων είναι έτοιμη για τον πελάτη. Αν θέλετε να το δείτε στην πράξη, μπορείτε να δοκιμάστε δωρεάν το NomikApp με τα δικά σας δεδομένα.

Ο δικηγόρος δουλεύει αποτελεσματικά από το κινητό όταν έχει πρόσβαση, από μία εφαρμογή, στο ημερολόγιο δικασίμων, στις προθεσμίες, στα στοιχεία επικοινωνίας και στα έγγραφα κάθε υπόθεσης, και όταν μπορεί να καταχωρίσει επί τόπου μια αναβολή ή μια εργασία. Η προϋπόθεση είναι ότι η συσκευή είναι προστατευμένη, γιατί ένα χαμένο κινητό είναι ένας χαμένος φάκελος. Το άρθρο ανήκει στον οδηγό Ψηφιακό δικηγορικό γραφείο.

Τι χρειάζεστε στο κινητό

• Σημερινό πρόγραμμα: δικάσιμοι με δικαστήριο, αίθουσα, αριθμό πινακίου.
• Επερχόμενες προθεσμίες με ειδοποιήσεις push.
• Καρτέλα υπόθεσης: εντολέας, αντίδικος, πληρεξούσιος αντιδίκου, τηλέφωνα.
• Έγγραφα: τελευταίο δικόγραφο, πληρεξούσιο, αποδεικτικά, χωρίς μόνιμη λήψη στη συσκευή.
• Γρήγορη καταχώριση: φωτογραφία εγγράφου, φωνητική σημείωση, νέα εργασία.

Σενάριο: αναβολή στον διάδρομο

Η υπόθεση αναβάλλεται. Αντί να σημειώσετε στο πρόχειρο και να το περάσετε το βράδυ, ανοίγετε την υπόθεση και ενημερώνετε τη νέα δικάσιμο. Το σύστημα κρατά το ιστορικό, ενημερώνει τον συνάδελφο που έχει ανάθεση και, αν το έχετε ορίσει, δημιουργεί εργασία ενημέρωσης του πελάτη. Με φωνητική εισαγωγή («αναβολή για 14 Μαΐου, προτάσεις μέχρι…»), η καταχώριση γίνεται σε λίγα δευτερόλεπτα, και την ελέγχετε πριν την αποθηκεύσετε. Η λογική του ενιαίου ημερολογίου εξηγείται στο Ημερολόγιο δικασίμων.

Ασφάλεια της συσκευής

1. Κλείδωμα με PIN 6 ψηφίων ή βιομετρικά, αυτόματο κλείδωμα σε 1-2 λεπτά.
2. Ενημερωμένο λειτουργικό σύστημα· οι παλιές συσκευές χωρίς ενημερώσεις ασφαλείας δεν είναι κατάλληλες για φακέλους πελατών.
3. Ενεργοποιημένη λειτουργία εντοπισμού και απομακρυσμένης διαγραφής.
4. 2FA στην εφαρμογή του γραφείου και στο email.
5. Αποφυγή ανοιχτών δημόσιων Wi-Fi για ευαίσθητες εργασίες, ή χρήση δεδομένων κινητής.
6. Οι ειδοποιήσεις στην οθόνη κλειδώματος να μην εμφανίζουν ονόματα πελατών.

Περισσότερα στο Ασφαλή αντίγραφα και κωδικοί.

Εφαρμογές συνομιλίας: προσοχή

Πολλοί πελάτες στέλνουν έγγραφα μέσω εφαρμογών μηνυμάτων. Είναι βολικό, αλλά τα αρχεία καταλήγουν στη συλλογή φωτογραφιών και στα αντίγραφα ασφαλείας του τηλεφώνου, εκτός φακέλου υπόθεσης. Μεταφέρετε τα έγγραφα στον ψηφιακό φάκελο και διαγράψτε τα από τη συνομιλία όπου είναι εφικτό. Για την ορθή επικοινωνία δείτε το Επικοινωνία με τον πελάτη.

Προσωπικό ή εταιρικό κινητό;

Στα περισσότερα μικρά γραφεία χρησιμοποιείται το προσωπικό κινητό. Αυτό είναι αποδεκτό, εφόσον τα δεδομένα του γραφείου βρίσκονται μέσα σε εφαρμογή με δικό της έλεγχο πρόσβασης και όχι σκόρπια σε φωτογραφίες και λήψεις. Όταν αποχωρεί συνεργάτης, απενεργοποιείτε τον λογαριασμό του και η πρόσβαση χάνεται άμεσα.

Αυτοματισμοί που βοηθούν εν κινήσει

Ειδοποίηση το πρωί με τις σημερινές δικασίμους, υπενθύμιση προθεσμίας τρεις και μία ημέρα πριν, και ειδοποίηση όταν ο πελάτης υπέγραψε ηλεκτρονικά ένα έγγραφο. Δείτε περισσότερα στο Αυτοματοποίηση καθημερινών εργασιών.

Μια τυπική ημέρα με το κινητό

Ώρα	Τι κάνετε από το κινητό
08:00	Ημερήσια σύνοψη: δύο δικάσιμοι, μία προθεσμία λήγει αύριο
09:30	Στο ακροατήριο ανοίγετε το πληρεξούσιο και την τελευταία προσθήκη
10:15	Αναβολή: ενημέρωση δικασίμου με φωνή, αυτόματη εργασία ενημέρωσης πελάτη
11:00	Συνάδελφος σας δίνει αντίγραφο απόφασης· το φωτογραφίζετε και προστίθεται στον φάκελο
12:30	Ο τηλεφωνικός βοηθός σας ειδοποιεί για νέο πελάτη· κλείνετε ραντεβού
13:00	Ο πελάτης υπέγραψε ηλεκτρονικά το συμφωνητικό αμοιβής

Τίποτα από τα παραπάνω δεν απαιτεί επιστροφή στο γραφείο για «πέρασμα» σημειώσεων. Αυτό είναι και το ουσιαστικό όφελος: λιγότερες ενδιάμεσες σημειώσεις σε χαρτί, άρα λιγότερα σημεία όπου χάνεται πληροφορία.

Εφαρμογή ή πρόγραμμα περιήγησης;

Μια εγγενής εφαρμογή προσφέρει ειδοποιήσεις push, πρόσβαση στην κάμερα και στο μικρόφωνο για γρήγορη καταχώριση, και συνήθως καλύτερη απόδοση με αδύναμο σήμα. Το πρόγραμμα περιήγησης αρκεί για περιστασιακή χρήση. Σε κάθε περίπτωση, βεβαιωθείτε ότι η σύνδεση γίνεται με 2FA και ότι η συνεδρία λήγει μετά από αδράνεια. Για τη σύνδεση με το ημερολόγιο του κινητού σας, δείτε το Συγχρονισμός με Google και Outlook.

Συχνές ερωτήσεις

Μπορώ να δουλέψω χωρίς σύνδεση στο δικαστήριο;

Πολλά δικαστικά μέγαρα έχουν κακό σήμα. Ελέγξτε αν η εφαρμογή εμφανίζει τα πρόσφατα δεδομένα χωρίς σύνδεση και συγχρονίζει τις αλλαγές μόλις επανέλθει. Εναλλακτικά, ελέγξτε το πρόγραμμα της ημέρας πριν μπείτε.

Τι κάνω αν χάσω το κινητό;

Κλειδώστε ή διαγράψτε τη συσκευή απομακρυσμένα, αλλάξτε τους κωδικούς, τερματίστε τις ενεργές συνεδρίες της εφαρμογής του γραφείου και καταγράψτε το περιστατικό. Εκτιμήστε αν συνιστά παραβίαση δεδομένων που πρέπει να γνωστοποιηθεί.

Χρειάζομαι tablet;

Όχι απαραίτητα. Το tablet βοηθά στην ανάγνωση μεγάλων δικογράφων, αλλά το κινητό αρκεί για ημερολόγιο, καταχωρίσεις και επικοινωνία.

Το NomikApp έχει εφαρμογή για κινητό με δικασίμους, προθεσμίες, έγγραφα και γρήγορη καταχώριση με φωνή ή φωτογραφία. Αν θέλετε να το δείτε στην επόμενη δικάσιμό σας, δοκιμάστε δωρεάν.

Πριν αγοράσετε λογισμικό για το δικηγορικό σας γραφείο, ζητήστε από τον πάροχο γραπτές απαντήσεις σε συγκεκριμένα ερωτήματα για προθεσμίες, ασφάλεια, δεδομένα, κόστος και υποστήριξη. Οι απαντήσεις, και ο τρόπος που δίνονται, λένε περισσότερα από κάθε παρουσίαση. Ακολουθεί λίστα είκοσι ερωτήσεων, οργανωμένη ανά θεματική, που μπορείτε να στείλετε αυτούσια. Εντάσσεται στον οδηγό επιλογής λογισμικού διαχείρισης δικηγορικού γραφείου.

Λειτουργίες και καθημερινή χρήση

1. Πώς υπολογίζονται οι προθεσμίες; Λαμβάνονται υπόψη αργίες, θερινή αναστολή και ο κανόνας μέτρησης του ΚΠολΔ; Φαίνεται ο τρόπος υπολογισμού; Ποιος ενημερώνει τους κανόνες όταν αλλάζει η νομοθεσία;
2. Ποιος λαμβάνει υπενθυμίσεις και πώς; Email, ειδοποίηση στο κινητό, πόσες ημέρες πριν, προς πόσους ανθρώπους;
3. Πόσο γρήγορα καταχωρίζεται μια αναβολή από το κινητό; Ζητήστε να το δείτε ζωντανά.
4. Υποστηρίζεται έλεγχος σύγκρουσης συμφερόντων;
5. Εκδίδονται παραστατικά με διαβίβαση στο myDATA; Ποιοι τύποι; Πώς παρακολουθείτε τις αλλαγές της ΑΑΔΕ;
6. Υπάρχει ηλεκτρονική υπογραφή και με ποιον πάροχο; Τι επίπεδο υπογραφής κατά eIDAS;
7. Υπάρχουν λειτουργίες AI; Τι ακριβώς κάνουν και πώς ελέγχετε το αποτέλεσμα;

Ασφάλεια και προστασία δεδομένων

8. Πού φιλοξενούνται τα δεδομένα; Σε ποια χώρα, σε ποιον πάροχο υποδομής;
9. Υπογράφετε σύμβαση επεξεργασίας (DPA) κατά το άρθρο 28 GDPR; Ζητήστε την πριν την αγορά.
10. Ποιοι είναι οι υποεκτελούντες; Υπάρχει διαβίβαση εκτός ΕΟΧ και με ποια εγγύηση;
11. Κρυπτογράφηση, 2FA, ιστορικό ενεργειών;
12. Χρησιμοποιούνται τα δεδομένα μου για εκπαίδευση μοντέλων AI;
13. Πώς ειδοποιούμαι σε περίπτωση παραβίασης; Ως υπεύθυνος επεξεργασίας έχετε δικές σας υποχρεώσεις γνωστοποίησης, οπότε χρειάζεστε έγκαιρη ενημέρωση.

Για το πλαίσιο, δείτε τον οδηγό GDPR για δικηγορικά γραφεία.

Δεδομένα και έξοδος

14. Μπορώ να εξαγάγω όλα τα δεδομένα μου; Σε ποια μορφή; Περιλαμβάνονται τα έγγραφα;
15. Τι γίνεται αν διακόψω τη συνδρομή; Πόσο καιρό διατηρούνται τα δεδομένα και πότε διαγράφονται;
16. Βοηθάτε στην εισαγωγή δεδομένων από Excel ή παλιό πρόγραμμα; Με τι κόστος; Δείτε και τη μεταφορά δεδομένων από παλιό πρόγραμμα.

Κόστος και σύμβαση

17. Τι περιλαμβάνει ακριβώς η τιμή; Υπάρχουν χρεώσεις ανά χρήση; Η τιμή είναι με ΦΠΑ;
18. Πώς αλλάζει η τιμή στην ανανέωση ή όταν προσθέτω χρήστη; Αναλυτικά στο κόστος λογισμικού και απόσβεση.

Υποστήριξη και εξέλιξη

19. Πώς παρέχεται υποστήριξη; Στα ελληνικά; Σε ποιες ώρες; Με ποιον χρόνο απόκρισης;
20. Πόσο συχνά προστίθενται λειτουργίες και πώς ενημερώνομαι; Ακούτε αιτήματα χρηστών;

Και πέντε ερωτήσεις προς τον εαυτό σας

Οι καλύτερες απαντήσεις του παρόχου δεν βοηθούν αν δεν έχετε ξεκαθαρίσει τι χρειάζεστε. Πριν από τις συναντήσεις, απαντήστε:

• Πού χάνω σήμερα τον περισσότερο χρόνο: στην αναζήτηση, στο ημερολόγιο, στην τιμολόγηση ή στην επικοινωνία με πελάτες;
• Ποιος θα χρησιμοποιεί το πρόγραμμα καθημερινά και πόσο άνετος είναι με την τεχνολογία;
• Πόσες ενεργές υποθέσεις έχω και πόσες νέες ανοίγουν τον μήνα;
• Πώς τιμολογώ: κατ’ αποκοπή, ανά στάδιο, ανά ώρα;
• Τι σχεδιάζω για το γραφείο τα επόμενα χρόνια: θα προσλάβω συνεργάτες;

Με αυτές τις απαντήσεις μπροστά σας, κάθε παρουσίαση γίνεται συζήτηση για το δικό σας γραφείο και όχι για τη λίστα λειτουργιών του προϊόντος. Χρήσιμο συμπλήρωμα είναι ο κατάλογος με όσα πρέπει να κάνει ένα σύγχρονο πρόγραμμα.

Πώς να αξιολογήσετε τις απαντήσεις

• Συγκεκριμένες έναντι γενικών: «τα δεδομένα φιλοξενούνται σε κέντρα δεδομένων στην ΕΕ, εδώ η λίστα υποεκτελούντων» είναι καλύτερη απάντηση από «είμαστε πλήρως ασφαλείς».
• Γραπτώς: οι σημαντικές δεσμεύσεις πρέπει να υπάρχουν στους όρους ή στη σύμβαση.
• Δοκιμή: ό,τι λέγεται για τις λειτουργίες, επαληθεύστε το σε δοκιμαστική περίοδο με πραγματικές υποθέσεις.

Αν ζυγίζετε τις ανάγκες σας ανάλογα με το μέγεθος του γραφείου, δείτε τη σύγκριση ατομικό γραφείο έναντι εταιρείας.

Συχνές ερωτήσεις

Χρειάζομαι όλες αυτές τις απαντήσεις για ένα ατομικό γραφείο;

Οι ερωτήσεις για προθεσμίες, ασφάλεια και εξαγωγή δεδομένων ισχύουν για όλους. Τις ερωτήσεις για ρόλους και πολλούς χρήστες μπορείτε να τις παραλείψετε.

Τι κάνω αν ο πάροχος δεν δίνει σύμβαση επεξεργασίας;

Είναι σοβαρό αρνητικό σημάδι. Χωρίς τέτοια σύμβαση δύσκολα μπορείτε να αποδείξετε συμμόρφωση με το άρθρο 28 GDPR.

Πόσο πρέπει να διαρκεί η δοκιμή;

Αρκετά ώστε να περάσει τουλάχιστον μία κανονική εβδομάδα εργασίας με δικάσιμους, προθεσμίες και τιμολόγηση.

Στο NomikApp θα βρείτε απαντήσεις σε αυτές τις ερωτήσεις και μπορείτε να επαληθεύσετε τις λειτουργίες μόνοι σας: δοκιμάστε δωρεάν και ρωτήστε μας ό,τι λείπει από τη λίστα.

Ναι, ο δικηγόρος μπορεί να χρησιμοποιεί υπηρεσίες cloud για τους φακέλους του, υπό την προϋπόθεση ότι λαμβάνει εύλογα μέτρα ώστε το περιεχόμενο να μην είναι προσβάσιμο σε τρίτους: κρυπτογράφηση, αξιόπιστος πάροχος με φιλοξενία κατά προτίμηση στην ΕΕ, σύμβαση εμπιστευτικότητας και επεξεργασίας, και σωστός έλεγχος πρόσβασης εντός του γραφείου. Το απόρρητο δεν απαγορεύει την τεχνολογία· απαιτεί επιμέλεια στην επιλογή της. Το κείμενο εντάσσεται στον οδηγό Ψηφιακό δικηγορικό γραφείο.

Τι προστατεύει το απόρρητο

Ο Κώδικας Δικηγόρων (ν. 4194/2013) επιβάλλει στον δικηγόρο να τηρεί απόρρητο ό,τι πληροφορήθηκε κατά την άσκηση του λειτουργήματος, ενώ η παραβίαση επαγγελματικής εχεμύθειας έχει και ποινικές συνέπειες (άρθρο 371 ΠΚ). Η υποχρέωση καλύπτει όχι μόνο όσα σας είπε ο εντολέας, αλλά και έγγραφα, αλληλογραφία, ακόμη και το ίδιο το γεγονός της ανάθεσης σε ορισμένες περιπτώσεις. Κάθε μέσο αποθήκευσης, φυσικό ή ψηφιακό, πρέπει επομένως να αξιολογείται με βάση το ερώτημα: ποιος άλλος μπορεί να το διαβάσει;

Cloud έναντι τοπικού υπολογιστή: ρεαλιστική σύγκριση

Κίνδυνος	Τοπικός server/PC	Επαγγελματικό cloud
Κλοπή ή βλάβη υλικού	Υψηλός αν δεν υπάρχουν αντίγραφα εκτός γραφείου	Χαμηλός, με γεωγραφικά αντίγραφα
Ransomware	Συχνά κρυπτογραφεί και τα συνδεδεμένα αντίγραφα	Περιορίζεται με εκδόσεις και απομονωμένα backup
Πρόσβαση τρίτου	Όποιος έχει φυσική πρόσβαση ή τον κωδικό	Εξαρτάται από 2FA, ρόλους, συμβατικές εγγυήσεις
Ενημερώσεις ασφαλείας	Ευθύνη του γραφείου	Ευθύνη του παρόχου

Η σύγκριση δεν σημαίνει ότι κάθε cloud είναι ασφαλές. Σημαίνει ότι ο σωστά επιλεγμένος πάροχος συχνά προσφέρει υψηλότερο επίπεδο προστασίας από όσο μπορεί ρεαλιστικά να εξασφαλίσει ένα μικρό γραφείο μόνο του. Για τις γενικότερες διαφορές δείτε και το Cloud ή εγκατάσταση στον υπολογιστή.

Τα επτά κριτήρια για τον πάροχο

1. Τόπος φιλοξενίας: κέντρα δεδομένων στην ΕΕ. Αν υπάρχουν διαβιβάσεις εκτός ΕΕ, ποιος μηχανισμός του Κεφαλαίου V GDPR τις καλύπτει.
2. Κρυπτογράφηση κατά τη μεταφορά (TLS) και κατά την αποθήκευση.
3. Σύμβαση επεξεργασίας κατά το άρθρο 28 GDPR, με ρητή εμπιστευτικότητα του προσωπικού του παρόχου.
4. Κατάλογος υπεργολάβων (hosting, email, AI) και ενημέρωση για αλλαγές.
5. Διαχωρισμός δεδομένων ανά γραφείο και περιορισμένη, καταγεγραμμένη πρόσβαση υποστήριξης.
6. Εξαγωγή και διαγραφή: μπορείτε να πάρετε όλα τα δεδομένα σας σε αναγνώσιμη μορφή και να ζητήσετε διαγραφή.
7. Χρήση δεδομένων για AI: δέσμευση ότι το περιεχόμενο των φακέλων δεν χρησιμοποιείται για εκπαίδευση μοντέλων.

Τα μέτρα που εξαρτώνται από εσάς

Ο καλύτερος πάροχος δεν σας προστατεύει αν ο κωδικός σας είναι «123456». Η ευθύνη μοιράζεται:

• Ενεργοποιήστε 2FA για όλους τους χρήστες.
• Δώστε σε κάθε συνεργάτη μόνο τα δικαιώματα που χρειάζεται· ο ασκούμενος δεν χρειάζεται πρόσβαση στα οικονομικά.
• Κλειδώστε τα κινητά και τα laptop με κρυπτογράφηση δίσκου.
• Μην κατεβάζετε φακέλους σε δημόσιους υπολογιστές.
• Αφαιρέστε αμέσως την πρόσβαση συνεργατών που αποχωρούν.

Περισσότερα στο Ασφαλή αντίγραφα και κωδικοί και στο GDPR για δικηγορικά γραφεία.

Κοινή χρήση με τον πελάτη

Η αποστολή εγγράφων ως συνημμένα σε απλό email είναι το πιο αδύναμο σημείο. Προτιμήστε σύνδεσμο με περιορισμένη διάρκεια ή αποστολή για υπογραφή μέσω πλατφόρμας (βλ. Ηλεκτρονική υπογραφή εγγράφων). Επιβεβαιώνετε τη διεύθυνση email του πελάτη πριν στείλετε ευαίσθητο έγγραφο· η λάθος αυτόματη συμπλήρωση παραλήπτη είναι από τις συχνότερες αιτίες διαρροής.

Ερωτήσεις που να θέσετε γραπτώς στον πάροχο

Οι απαντήσεις σε ιστοσελίδες πωλήσεων είναι συχνά γενικόλογες. Ζητήστε γραπτή απάντηση σε συγκεκριμένα ερωτήματα και κρατήστε την στο αρχείο σας ως τεκμήριο επιμέλειας:

1. Σε ποια χώρα και σε ποιον πάροχο υποδομής φιλοξενούνται τα δεδομένα και τα αντίγραφα ασφαλείας;
2. Ποιοι υπάλληλοί σας μπορούν τεχνικά να δουν το περιεχόμενο των φακέλων, υπό ποιες συνθήκες, και καταγράφεται η πρόσβαση;
3. Πόσο γρήγορα θα με ενημερώσετε σε περίπτωση περιστατικού ασφαλείας;
4. Αν διακόψω τη συνεργασία, σε πόσο χρόνο και σε ποια μορφή παίρνω τα δεδομένα μου, και πότε διαγράφονται οριστικά;
5. Χρησιμοποιούνται υπηρεσίες τρίτων για λειτουργίες AI, και τι λαμβάνουν ακριβώς;

Αιτήματα αρχών για πρόσβαση στα δεδομένα

Ένα θεμιτό ερώτημα είναι τι γίνεται αν μια αρχή ζητήσει από τον πάροχο δεδομένα που φιλοξενεί. Ο πάροχος εντός ΕΕ υπόκειται στο ευρωπαϊκό δίκαιο και στις δικονομικές εγγυήσεις του, ενώ πάροχοι με μητρική εκτός ΕΕ μπορεί να υπόκεινται και σε αλλοδαπές ρυθμίσεις. Η σύμβαση πρέπει να προβλέπει ότι ο πάροχος σας ενημερώνει, όπου επιτρέπεται, για τέτοια αιτήματα. Το ζήτημα αυτό είναι επιπλέον λόγος να προτιμάτε φιλοξενία και πάροχο εντός ΕΕ.

Μετάβαση χωρίς κενό απορρήτου

Η μεταφορά από τον παλιό υπολογιστή στο cloud είναι από μόνη της στιγμή κινδύνου: αρχεία αντιγράφονται σε USB, αποστέλλονται σε τεχνικούς, μένουν σε προσωρινούς φακέλους. Ορίστε ποιος κάνει τη μεταφορά, με ποιο μέσο, και διαγράψτε με ασφάλεια τα ενδιάμεσα αντίγραφα όταν ολοκληρωθεί. Αν ο παλιός υπολογιστής αποσύρεται, ο δίσκος πρέπει να διαγραφεί με ασφαλή μέθοδο ή να καταστραφεί, όχι απλώς να «φορμαριστεί».

Συχνές ερωτήσεις

Υπάρχει απόφαση του ΔΣ ή του Συλλόγου που απαγορεύει το cloud;

Δεν γνωρίζουμε γενική απαγόρευση. Επειδή οι Σύλλογοι μπορεί να εκδίδουν οδηγίες, ελέγξτε τυχόν ισχύουσες κατευθύνσεις του δικού σας Συλλόγου.

Αρκεί η φιλοξενία στην ΕΕ;

Είναι σημαντική αλλά όχι επαρκής. Χρειάζονται επίσης κρυπτογράφηση, σύμβαση επεξεργασίας και σωστός έλεγχος πρόσβασης.

Τι κάνω αν ο πάροχος υποστεί παραβίαση;

Ο πάροχος οφείλει να σας ενημερώσει χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση. Εσείς, ως υπεύθυνος επεξεργασίας, αξιολογείτε αν πρέπει να γνωστοποιηθεί στην ΑΠΔΠΧ και να ενημερωθούν οι πελάτες.

Το NomikApp φιλοξενεί τα δεδομένα με κρυπτογράφηση, ρόλους χρηστών και ιστορικό ενεργειών, ώστε το απόρρητο να εξυπηρετείται και όχι να υπονομεύεται από τη μετάβαση στο cloud. Αν σας ενδιαφέρει, δοκιμάστε δωρεάν.

Η καλή επικοινωνία με τον πελάτη στηρίζεται σε τρία πράγματα: σε ένα συμφωνημένο κανάλι και ρυθμό ενημέρωσης από την πρώτη ημέρα, στην έγκαιρη ενημέρωση για κάθε ουσιώδη εξέλιξη χωρίς να χρειάζεται να ρωτήσει ο ίδιος, και στη γραπτή καταγραφή κάθε σημαντικής οδηγίας του. Οι περισσότερες δυσαρέσκειες πελατών, και αρκετές πειθαρχικές καταγγελίες, ξεκινούν από την αίσθηση ότι «ο δικηγόρος δεν με ενημερώνει», όχι από το αποτέλεσμα της δίκης. Το άρθρο είναι μέρος του οδηγού για την οργάνωση υποθέσεων και πελατών.

Στην πρώτη συνάντηση: συμφωνήστε τους κανόνες

Στην ανάληψη της εντολής, μαζί με τη συμφωνία αμοιβής, καλύψτε ρητά:

• Κανάλι: email για ό,τι χρειάζεται γραπτό ίχνος, τηλέφωνο για τα επείγοντα. Αν ο πελάτης προτιμά εφαρμογή μηνυμάτων, συμφωνήστε τι μπορεί να συζητηθεί εκεί.
• Σημείο επαφής: ποιος από το γραφείο απαντά, και ποιος σε περίπτωση απουσίας.
• Ρυθμός ενημέρωσης: μετά από κάθε δικάσιμο ή ουσιώδη εξέλιξη, και τουλάχιστον μια σύντομη ενημέρωση ανά τακτό διάστημα σε υποθέσεις που «περιμένουν».
• Χρόνος απάντησης: ένας ρεαλιστικός στόχος, π.χ. ότι απαντάτε σε μηνύματα εντός μίας ή δύο εργάσιμων.
• Ρεαλιστικοί χρόνοι της δίκης: πόσο μπορεί να διαρκέσει, πότε περίπου αναμένεται απόφαση, τι σημαίνει μια αναβολή.

Γράψτε τα αυτά σε μια σύντομη επιστολή ανάληψης εντολής. Μπορεί να γίνει πρότυπο (βλ. πρότυπα δικογράφων) και να υπογραφεί ηλεκτρονικά μαζί με τη συμφωνία αμοιβής.

Πότε ενημερώνετε υποχρεωτικά

Γεγονός	Τι λέτε
Κατάθεση δικογράφου	Ότι κατατέθηκε, πότε ορίστηκε δικάσιμος, τι ακολουθεί
Επίδοση από τον αντίδικο	Τι λέει, ποια προθεσμία τρέχει, τι χρειάζεστε από τον πελάτη
Δικάσιμος	Αν συζητήθηκε ή αναβλήθηκε, νέα ημερομηνία, επόμενα βήματα
Έκδοση απόφασης	Αποτέλεσμα, απλή εξήγηση, ένδικα μέσα και προθεσμίες, κόστος
Πρόταση συμβιβασμού	Αμέσως, γραπτώς, με την εκτίμησή σας
Αλλαγή εκτίμησης ή κόστους	Πριν γίνει η δαπάνη, όχι μετά

Όπου υπάρχει προθεσμία που εξαρτάται από απόφαση του πελάτη (π.χ. άσκηση έφεσης), ορίστε ρητά μέχρι πότε χρειάζεστε την απάντησή του, με αρκετό περιθώριο πριν από τη νόμιμη προθεσμία. Δείτε τον οδηγό για τον υπολογισμό προθεσμιών ΚΠολΔ.

Γράψτε τις οδηγίες του πελάτη

Όταν ο πελάτης αποφασίζει κάτι ουσιώδες, όπως να μην ασκήσει ένδικο μέσο, να δεχθεί συμβιβασμό ή να μην προσκομίσει ένα έγγραφο, η οδηγία του πρέπει να υπάρχει γραπτώς. Η πρακτική που προστατεύει και τις δύο πλευρές:

1. συζήτηση, προφορική ή σε συνάντηση·
2. σύντομο email επιβεβαίωσης από εσάς: «Όπως συζητήσαμε σήμερα, μου δώσατε οδηγία να …»·
3. αποθήκευση του email και της απάντησης στον φάκελο της υπόθεσης.

Αυτό δεν είναι δυσπιστία προς τον πελάτη. Είναι η σαφήνεια που χρειάζεται μια σχέση εμπιστοσύνης, και είναι πολύτιμη αν αργότερα αμφισβητηθεί τι ειπώθηκε.

Απόρρητο και ασφάλεια στην επικοινωνία

Το επαγγελματικό απόρρητο δεν σταματά στο email. Ελάχιστοι κανόνες:

• επιβεβαιώνετε τη διεύθυνση email πριν στείλετε ευαίσθητα έγγραφα. Η αυτόματη συμπλήρωση έχει στείλει πολλά έγγραφα σε λάθος παραλήπτη·
• για ειδικές κατηγορίες δεδομένων (υγεία, ποινικά), προτιμήστε σύνδεσμο με έλεγχο πρόσβασης ή κρυπτογραφημένο αρχείο από απλό συνημμένο·
• αποφύγετε ομαδικές συνομιλίες στις οποίες συμμετέχουν τρίτοι, π.χ. συγγενείς του πελάτη, χωρίς τη ρητή του συναίνεση·
• σε εταιρικούς πελάτες, ξεκαθαρίστε ποιος έχει εξουσία να δίνει οδηγίες.

Περισσότερα στο άρθρο για το επαγγελματικό απόρρητο και το cloud.

Τηλεφωνήματα: το κρυφό κόστος του γραφείου

Τα τηλεφωνήματα του τύπου «τι έγινε με την υπόθεσή μου;» καταναλώνουν πολύ χρόνο, συνήθως σε λάθος στιγμή. Η προληπτική ενημέρωση μετά από κάθε εξέλιξη μειώνει αισθητά τέτοιες κλήσεις. Για τις κλήσεις που έρχονται όταν είστε στο δικαστήριο, μια γραμματεία ή ένας τηλεφωνικός βοηθός που κρατά σημείωμα με το ποιος πήρε, για ποια υπόθεση και τι χρειάζεται, εξασφαλίζει ότι δεν χάνεται καμία. Δείτε το άρθρο για τον τηλεφωνικό βοηθό AI για το γραφείο.

Έτοιμα μηνύματα για συχνές περιστάσεις

Αξίζει να έχετε έτοιμα, σύντομα κείμενα που προσαρμόζετε:

• επιβεβαίωση ανάληψης εντολής και επόμενα βήματα·
• ενημέρωση για τον προσδιορισμό δικασίμου·
• ενημέρωση μετά από δικάσιμο ή αναβολή·
• αποστολή απόφασης με απλή εξήγηση και προθεσμίες·
• αίτημα για έγγραφα με λίστα και ημερομηνία·
• επιστολή κλεισίματος της υπόθεσης (βλ. κλείσιμο υπόθεσης).

Καταγραφή στην καρτέλα

Κάθε ουσιώδης επικοινωνία πρέπει να φαίνεται στο ιστορικό του πελάτη και της υπόθεσης, ώστε όποιος σηκώσει το τηλέφωνο να ξέρει τι ειπώθηκε την τελευταία φορά. Δείτε πώς στο άρθρο για την καρτέλα πελάτη και το ιστορικό.

Στο NomikApp οι δικάσιμοι, τα έγγραφα και οι σημειώσεις επικοινωνίας βρίσκονται στον ίδιο φάκελο, ενώ ο τηλεφωνικός βοηθός AI μπορεί να καταγράφει τα τηλεφωνήματα που έρχονται όταν δεν μπορείτε να απαντήσετε. Αν θέλετε να δείτε αν σας εξυπηρετεί, δοκιμάστε δωρεάν.

Συχνές ερωτήσεις

Είναι αποδεκτό να επικοινωνώ με πελάτες μέσω Viber ή WhatsApp;

Στην πράξη πολλοί δικηγόροι το κάνουν. Αν το χρησιμοποιείτε, περιορίστε το σε πρακτικά θέματα, μην στέλνετε εκεί ευαίσθητα έγγραφα και μεταφέρετε στον φάκελο της υπόθεσης κάθε μήνυμα με νομική σημασία, όπως μια οδηγία ή μια συμφωνία.

Πόσο συχνά πρέπει να ενημερώνω τον πελάτη όταν δεν υπάρχουν εξελίξεις;

Δεν υπάρχει κανόνας για όλες τις υποθέσεις. Ένα σύντομο μήνυμα που λέει «δεν υπάρχει εξέλιξη, η επόμενη δικάσιμος είναι στις …» σε τακτά διαστήματα συχνά αποτρέπει πολλά τηλεφωνήματα. Συμφωνήστε τον ρυθμό με τον πελάτη στην αρχή.

Πρέπει να στέλνω στον πελάτη αντίγραφα όλων των δικογράφων;

Τα ουσιώδη, ναι: το δικό σας κύριο δικόγραφο, τα δικόγραφα του αντιδίκου και την απόφαση. Ο πελάτης πρέπει να μπορεί να παρακολουθεί την υπόθεσή του και να ελέγχει τα πραγματικά περιστατικά που επικαλείστε.

Ο έλεγχος σύγκρουσης συμφερόντων πρέπει να γίνεται πριν αναλάβετε μια υπόθεση, και ουσιαστικά πριν ακούσετε τις λεπτομέρειές της. Συνίσταται στην αναζήτηση του υποψήφιου πελάτη, των αντιδίκων και των συνδεδεμένων προσώπων σε όλα τα πρόσωπα που έχει εκπροσωπήσει ή αντιμετωπίσει το γραφείο, σε ανοιχτές και κλειστές υποθέσεις. Η υποχρέωση αποφυγής σύγκρουσης συμφερόντων απορρέει από τον Κώδικα Δικηγόρων (ν. 4194/2013) και τον Κώδικα Δεοντολογίας. Ελέγξτε τις ισχύουσες διατάξεις και τυχόν οδηγίες του Συλλόγου σας για τις λεπτομέρειες. Το άρθρο είναι μέρος του οδηγού για την οργάνωση υποθέσεων και πελατών.

Ποιους αναζητάτε

• τον υποψήφιο πελάτη (φυσικό ή νομικό πρόσωπο)·
• κάθε αντίδικο και κάθε πρόσωπο με αντίθετο συμφέρον, ακόμη κι αν δεν είναι διάδικος·
• για νομικά πρόσωπα: νόμιμους εκπροσώπους, βασικούς μετόχους, μητρικές και θυγατρικές·
• για οικογενειακές υποθέσεις: τον/την σύζυγο και, όπου έχει σημασία, συγγενικά πρόσωπα·
• σε κληρονομικές και εταιρικές υποθέσεις: συγκληρονόμους, εταίρους, συνεταίρους.

Πού αναζητάτε

Η αναζήτηση έχει αξία μόνο αν καλύπτει όλα τα δεδομένα του γραφείου:

1. καρτέλες πελατών, ενεργών και παλαιών·
2. αντιδίκους και τρίτα πρόσωπα σε όλες τις υποθέσεις·
3. κλειστές και αρχειοθετημένες υποθέσεις·
4. συμβουλευτικές εντολές και εξώδικες συναντήσεις χωρίς δικαστική υπόθεση·
5. προηγούμενες απορριφθείσες εντολές: αν κάποιος σας εμπιστεύτηκε πληροφορίες σε μια πρώτη συνάντηση, αυτό μπορεί να έχει σημασία.

Γι’ αυτό είναι κρίσιμο οι αντίδικοι να καταχωρίζονται ως πρόσωπα και όχι μόνο ως κείμενο στον τίτλο της υπόθεσης. Δείτε τα πεδία στο άρθρο για τον ψηφιακό φάκελο υπόθεσης και στο άρθρο για την καρτέλα πελάτη.

Τεχνικές αναζήτησης που πιάνουν περισσότερα

• ΑΦΜ πρώτα: είναι το πιο αξιόπιστο αναγνωριστικό.
• Μέρος του ονόματος: αναζητήστε «Παπαδοπ» και όχι μόνο «Παπαδόπουλος Γεώργιος».
• Τόνοι, κεφαλαία και λατινικά: ένα καλό σύστημα αγνοεί τόνους και πεζά-κεφαλαία. Ελέγξτε και τη λατινική γραφή για αλλοδαπούς ή εταιρείες με αγγλική επωνυμία.
• Διακριτικός τίτλος και επωνυμία: μια εταιρεία μπορεί να είναι γνωστή με άλλο όνομα από την επωνυμία της.

Διαδικασία σε πέντε βήματα

1. Λήψη στοιχείων: στο πρώτο τηλεφώνημα ζητήστε μόνο ονόματα πελάτη και αντιδίκων και το γενικό αντικείμενο, όχι λεπτομέρειες.
2. Αναζήτηση: σε όλα τα πρόσωπα του γραφείου, με τις παραπάνω τεχνικές.
3. Αξιολόγηση: αν υπάρχει εύρημα, ο υπεύθυνος εταίρος κρίνει αν υπάρχει πραγματική σύγκρουση (π.χ. τρέχουσα εκπροσώπηση του αντιδίκου ή εμπιστευτικές πληροφορίες από προηγούμενη εντολή) ή απλή σύμπτωση ονόματος.
4. Τεκμηρίωση: καταγράψτε στον φάκελο ότι έγινε έλεγχος, πότε, από ποιον και με ποιο αποτέλεσμα.
5. Απόφαση: ανάληψη, άρνηση ή, όπου αυτό επιτρέπεται από τους κανόνες δεοντολογίας, ανάληψη μετά από ενημέρωση. Σε περίπτωση άρνησης, ενημερώστε τον υποψήφιο πελάτη χωρίς να αποκαλύψετε στοιχεία άλλων εντολέων.

Σύγκρουση που προκύπτει στην πορεία

Η σύγκρουση δεν εμφανίζεται μόνο στην αρχή. Νέος αντίδικος μπορεί να προσεπικληθεί, ένας νέος πελάτης του γραφείου μπορεί να αποδειχθεί συνδεδεμένος με αντίδικο υπάρχουσας υπόθεσης, ή ένας νέος συνεργάτης να φέρει μαζί του υποθέσεις από προηγούμενο γραφείο. Επαναλάβετε τον έλεγχο:

• όταν προστίθεται νέο πρόσωπο σε υπόθεση·
• όταν προσλαμβάνεται δικηγόρος από άλλο γραφείο·
• σε συγχώνευση γραφείων ή ένταξη σε δικηγορική εταιρεία.

Ένα παράδειγμα

Η εταιρεία Α ζητά να την εκπροσωπήσετε σε αγωγή κατά της Β. Η αναζήτηση «Β» δεν βγάζει αποτέλεσμα, αλλά η αναζήτηση με τον ΑΦΜ του νόμιμου εκπροσώπου της Β δείχνει ότι πριν από δύο χρόνια τον εκπροσωπήσατε προσωπικά σε υπόθεση μίσθωσης. Δεν είναι αυτόματα σύγκρουση, αλλά χρειάζεται αξιολόγηση: μήπως έχετε εμπιστευτικές πληροφορίες που αφορούν το αντικείμενο της νέας διαφοράς; Το εύρημα και η αξιολόγηση καταγράφονται στον φάκελο.

Συνήθη κενά στον έλεγχο

• Αναζήτηση μόνο στους πελάτες. Η πιο συχνή παράλειψη. Ο κίνδυνος βρίσκεται συνήθως στους αντιδίκους παλαιότερων υποθέσεων.
• Έλεγχος μετά την πρώτη συνάντηση. Αν ο υποψήφιος πελάτης σάς έχει ήδη εκθέσει τα πάντα και αποδειχθεί ότι εκπροσωπείτε τον αντίδικο, βρίσκεστε σε δύσκολη θέση απέναντι και στους δύο.
• Παράλειψη συμβουλευτικών εντολών. Γνωμοδοτήσεις, έλεγχοι συμβάσεων και εξώδικες διαπραγματεύσεις δημιουργούν εξίσου σχέσεις εμπιστοσύνης και πρέπει να καταγράφονται.
• Κατακερματισμένα δεδομένα. Πελάτες σε ένα Excel, υποθέσεις σε άλλο, παλαιές υποθέσεις σε χαρτί. Μια αναζήτηση που δεν καλύπτει όλες τις πηγές δίνει ψευδή αίσθηση ασφάλειας.

Αν το γραφείο σας βρίσκεται σε αυτή την κατάσταση, η ενοποίηση των προσώπων σε ένα σύστημα είναι από τα πρώτα πράγματα που αξίζει να κάνετε κατά τη μετάβαση από Excel σε λογισμικό. Ακόμη και οι κλειστές υποθέσεις μπορούν να περαστούν συνοπτικά, μόνο με τα πρόσωπα και το έτος.

Το NomikApp αναζητά σε πελάτες, αντιδίκους και κλειστές υποθέσεις ταυτόχρονα, ανεξάρτητα από τόνους και κεφαλαία. Αν θέλετε να ελέγξετε πώς θα λειτουργούσε με τα δικά σας δεδομένα, δοκιμάστε δωρεάν. Αν σκέφτεστε αλλαγή λογισμικού, δείτε και τις ερωτήσεις πριν από την αγορά.

Συχνές ερωτήσεις

Αρκεί να θυμάμαι τους πελάτες μου;

Σε πολύ μικρό γραφείο ίσως για τους πελάτες, αλλά σχεδόν ποτέ για τους αντιδίκους, τους εκπροσώπους εταιρειών και τις υποθέσεις παλαιότερων ετών. Η μνήμη δεν αφήνει και ίχνος ότι έγινε έλεγχος.

Ισχύει η σύγκρουση και για τους συνεργάτες του γραφείου;

Σε γενικές γραμμές, οι κανόνες δεοντολογίας αντιμετωπίζουν το γραφείο ή την εταιρεία ως σύνολο. Γι’ αυτό η αναζήτηση πρέπει να καλύπτει τα δεδομένα όλων των δικηγόρων του γραφείου. Ελέγξτε τις ισχύουσες διατάξεις για την περίπτωσή σας.

Τι κάνω με τα στοιχεία ενός υποψήφιου πελάτη που απέρριψα;

Κρατήστε τα ελάχιστα αναγκαία (ονόματα, ημερομηνία, λόγος), ώστε να αποδεικνύεται ο έλεγχος και να εντοπίζεται μελλοντική σύγκρουση, και ορίστε χρόνο διατήρησης σύμφωνα με την πολιτική GDPR του γραφείου.

Ο πιο αποτελεσματικός τρόπος να εισπράττετε τις αμοιβές σας είναι να μην αφήνετε μεγάλες οφειλές να δημιουργηθούν: έγγραφη συμφωνία με σαφές χρονοδιάγραμμα, προκαταβολή, τιμολόγηση ανά στάδιο και άμεση αποστολή παραστατικών. Όταν η οφειλή υπάρχει ήδη, ακολουθείτε κλιμακωτές υπενθυμίσεις, γραπτή όχληση και, ως έσχατη λύση, δικαστική επιδίωξη, προσέχοντας την παραγραφή. Το άρθρο είναι μέρος του οδηγό για την τιμολόγηση, τις αμοιβές και το myDATA.

Σημείωση: Η φορολογική και η κλαδική νομοθεσία αλλάζουν συχνά. Τα παρακάτω έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα· επιβεβαιώνετε πάντα τις τρέχουσες ρυθμίσεις με τον λογιστή σας, την ΑΑΔΕ και τον Δικηγορικό Σύλλογό σας.

Πρόληψη: πριν γεννηθεί η οφειλή

• Έγγραφη συμφωνία αμοιβής με ποσά, δόσεις και ημερομηνίες (ν. 4194/2013). Επιλέξτε το κατάλληλο μοντέλο χρέωσης. Δείτε το χρέωση με την ώρα ή κατ’ αποκοπή.
• Προκαταβολή αμοιβής και εξόδων πριν από κάθε σημαντική ενέργεια.
• Τιμολόγηση ανά ορόσημο: ο πελάτης πληρώνει όσο βλέπει πρόοδο, όχι συνολικά στο τέλος.
• Σαφή παραστατικά με περιγραφή και τρόπους πληρωμής (IBAN, κωδικός πληρωμής).
• Ενημέρωση για έξοδα που επαναχρεώνονται, πριν γίνουν. Δείτε τα έξοδα υπόθεσης.

Κλιμακωτή διαδικασία υπενθυμίσεων

Πότε	Ενέργεια	Τόνος
Ημέρα λήξης	Αυτόματη υπενθύμιση με το παραστατικό συνημμένο	Ουδέτερος
+7 ημέρες	Δεύτερη υπενθύμιση με email ή μήνυμα	Ευγενικός, συγκεκριμένος
+21 ημέρες	Τηλεφώνημα από τον υπεύθυνο δικηγόρο	Προσωπικός, αναζήτηση λύσης (π.χ. δόσεις)
+45 ημέρες	Γραπτή όχληση με προθεσμία	Επίσημος
Μετά	Αξιολόγηση δικαστικής επιδίωξης	Απόφαση γραφείου

Οι ημέρες είναι ενδεικτικές. Προσαρμόστε τες στους πελάτες σας. Το σημαντικό είναι η συνέπεια: μια υπενθύμιση που ξεχνιέται ισοδυναμεί με σιωπηρή παράταση.

Παραγραφή της αξίωσης αμοιβής

Οι αξιώσεις των δικηγόρων για αμοιβές και δαπάνες υπόκεινται σε πενταετή παραγραφή (ΑΚ 250 αρ. 17). Η παραγραφή αρχίζει από το τέλος του έτους μέσα στο οποίο γεννήθηκε η αξίωση και έγινε απαιτητή (ΑΚ 253). Καταγράψτε την καταληκτική ημερομηνία στο ημερολόγιο για κάθε μεγάλη οφειλή, όπως θα κάνατε για μια δικονομική προθεσμία. Δείτε τις υπενθυμίσεις προθεσμιών.

Δικαστική επιδίωξη

• Διαταγή πληρωμής (ΚΠολΔ 623 επ.): προϋποθέτει χρηματική απαίτηση που αποδεικνύεται με έγγραφο. Η έγγραφη συμφωνία αμοιβής και τα παραστατικά είναι εδώ καθοριστικά.
• Αγωγή: όταν η απαίτηση αμφισβητείται ή δεν υπάρχει επαρκές έγγραφο.
• Πριν προχωρήσετε, σταθμίστε τη σχέση με τον πελάτη, το ποσό και το κόστος. Ελέγξτε επίσης τυχόν δεοντολογικές υποχρεώσεις και διαδικασίες του Συλλόγου σας για διαφορές αμοιβής.

Δεοντολογία και απόρρητο

Στην επιδίωξη αμοιβής αποκαλύπτετε μόνο ό,τι είναι αναγκαίο για την αξίωση. Το επαγγελματικό απόρρητο δεν αίρεται συνολικά επειδή ο πελάτης οφείλει. Μη στέλνετε υπενθυμίσεις σε τρίτους (π.χ. εργοδότη ή συγγενείς) χωρίς λόγο.

Μετρήστε τα ανείσπρακτα

Χωρίστε τα ανείσπρακτα σε ηλικίες (0-30, 31-90, πάνω από 90 ημέρες) και κοιτάξτε τα κάθε μήνα. Όσο μεγαλώνει η ηλικία, τόσο μειώνεται η πιθανότητα είσπραξης. Περισσότερα στην οικονομική εικόνα του γραφείου.

Συχνές ερωτήσεις

Μπορώ να παρακρατήσω τον φάκελο μέχρι να πληρωθώ;

Αυτό είναι δεοντολογικά λεπτό ζήτημα. Ο πελάτης έχει δικαίωμα στα έγγραφά του. Συμβουλευτείτε τον Κώδικα Δεοντολογίας και τον Σύλλογό σας πριν κάνετε κάτι τέτοιο.

Χρεώνονται τόκοι υπερημερίας;

Κατά τις γενικές διατάξεις, από την υπερημερία του οφειλέτη. Είναι χρήσιμο να ορίζεται ημερομηνία πληρωμής στη συμφωνία ή στο παραστατικό.

Βοηθούν οι αυτόματες υπενθυμίσεις;

Ναι, γιατί αφαιρούν την αμηχανία από την πρώτη όχληση και εξασφαλίζουν συνέπεια. Τα προσωπικά τηλεφωνήματα όμως μένουν για τις επόμενες φάσεις.

Το NomikApp δείχνει ποια παραστατικά είναι ανεξόφλητα ανά πελάτη, στέλνει υπενθυμίσεις και κρατά όλο το ιστορικό επικοινωνίας στην υπόθεση. Αν θέλετε να το δείτε στην πράξη, μπορείτε να δοκιμάστε δωρεάν το NomikApp με τα δικά σας δεδομένα.

Κατά το άρθρο 147 παρ. 2 ΚΠολΔ, οι δικονομικές προθεσμίες της πολιτικής δίκης αναστέλλονται από 1 έως 31 Αυγούστου: ο χρόνος που έτρεξε πριν τις διακοπές μετράει, ο Αύγουστος δεν υπολογίζεται και η προθεσμία συνεχίζει από 1 Σεπτεμβρίου. Η αναστολή όμως δεν είναι καθολική. Υπάρχουν εξαιρέσεις μέσα στον ίδιο τον ΚΠολΔ, ενώ η ποινική και η διοικητική δίκη έχουν δικές τους ρυθμίσεις. Το άρθρο αυτό συμπληρώνει τον πλήρη οδηγό για προθεσμίες και ημερολόγιο δικηγόρου.

Πώς υπολογίζεται η αναστολή

Η αναστολή «παγώνει» την προθεσμία· δεν τη μηδενίζει ούτε την παρατείνει κατά έναν ολόκληρο μήνα μηχανικά. Ο σωστός τρόπος είναι:

1. Μετρήστε πόσες ημέρες έτρεξαν από την επομένη της αφετηρίας έως και τις 31 Ιουλίου.
2. Αφαιρέστε τες από τη συνολική προθεσμία.
3. Μετρήστε το υπόλοιπο από 1 Σεπτεμβρίου.
4. Ελέγξτε αν η λήξη πέφτει σε Σάββατο, Κυριακή ή αργία.

Αν η αφετηρία πέφτει μέσα στον Αύγουστο (π.χ. επίδοση στις 10 Αυγούστου), η προθεσμία αρχίζει ουσιαστικά να τρέχει από 1 Σεπτεμβρίου. Για τις προθεσμίες που μετρώνται σε μήνες ή έτη, ο τρόπος εφαρμογής της αναστολής έχει απασχολήσει τη νομολογία· σε τέτοιες περιπτώσεις κρατήστε τη συντηρητικότερη εκδοχή. Περισσότερα για τους γενικούς κανόνες υπάρχουν στο άρθρο για τον υπολογισμό προθεσμιών ΚΠολΔ.

Εξαιρέσεις στην πολιτική δίκη

Ο ΚΠολΔ εξαιρεί από την αναστολή ορισμένες κατηγορίες, κυρίως όσες απαιτούν ταχύτητα. Στην πράξη, οι περιπτώσεις που χρειάζονται προσοχή είναι:

• Ασφαλιστικά μέτρα: ορισμένες προθεσμίες της διαδικασίας ασφαλιστικών μέτρων εξαιρούνται. Ελέγξτε ειδικά την προθεσμία άσκησης αγωγής για την κύρια υπόθεση μετά από χορήγηση μέτρων.
• Ειδικές διατάξεις άλλων νόμων: ειδικοί νόμοι (π.χ. σε θέματα εκλογών, ορισμένες εκτελεστικές ή πτωχευτικές διαδικασίες) μπορεί να ορίζουν ότι οι προθεσμίες τους τρέχουν κανονικά.
• Προθεσμίες ουσιαστικού δικαίου: η παραγραφή και οι αποσβεστικές προθεσμίες του ουσιαστικού δικαίου δεν αναστέλλονται λόγω δικαστικών διακοπών. Ένα συχνό λάθος είναι να «προστίθεται» ο Αύγουστος σε προθεσμία άσκησης αγωγής που είναι στην πραγματικότητα αποσβεστική.

Επειδή το ακριβές περιεχόμενο των εξαιρέσεων έχει αλλάξει με διαδοχικές τροποποιήσεις, ελέγχετε το ισχύον κείμενο του άρθρου 147 και τυχόν ειδική διάταξη πριν βασιστείτε στην αναστολή.

Ποινική δίκη

Στην ποινική δίκη δεν υπάρχει αντίστοιχη γενική αναστολή προθεσμιών κατά τον Αύγουστο. Οι προθεσμίες για ένδικα μέσα και λοιπές ενέργειες τρέχουν κανονικά, ακόμη και όταν τα δικαστήρια λειτουργούν με μειωμένη σύνθεση. Αυτός είναι ο πιο επικίνδυνος συνδυασμός για ένα γραφείο που κάνει και αστικές και ποινικές υποθέσεις. Δείτε τις προθεσμίες ποινικής δικονομίας.

Διοικητική δίκη

Στη διοικητική δικονομία ισχύουν ειδικές ρυθμίσεις για το διάστημα των δικαστικών διακοπών, οι οποίες δεν ταυτίζονται με του ΚΠολΔ, ενώ για τις διαδικασίες ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας ισχύουν οι δικές του διατάξεις. Μην εφαρμόζετε αναλογικά το άρθρο 147 ΚΠολΔ· ελέγξτε τον ΚΔΔ (ν. 2717/1999) και την εκάστοτε ειδική νομοθεσία. Περισσότερα στο άρθρο για τις προθεσμίες διοικητικής δίκης.

Οργάνωση του γραφείου πριν τον Αύγουστο

• Στα μέσα Ιουλίου, φιλτράρετε όλες τις προθεσμίες που λήγουν έως τέλη Σεπτεμβρίου.
• Σημειώστε ποιες αναστέλλονται και ποιες όχι, με παραπομπή στη διάταξη.
• Ορίστε αναπληρωτή για κάθε συνεργάτη που λείπει σε άδεια, ιδίως για ποινικές και επείγουσες υποθέσεις.
• Ενημερώστε τους πελάτες ότι επιδόσεις που λαμβάνουν τον Αύγουστο πρέπει να σας διαβιβάζονται αμέσως. Δείτε και τις πρακτικές για την επικοινωνία με τον πελάτη.
• Βεβαιωθείτε ότι οι υπενθυμίσεις λειτουργούν και στο κινητό, ώστε να φτάνουν και εκτός γραφείου.

Συχνές ερωτήσεις

Αν επιδοθεί απόφαση στις 5 Αυγούστου, πότε αρχίζει η προθεσμία έφεσης;

Κατά τον ΚΠολΔ, ο χρόνος έως 31 Αυγούστου δεν υπολογίζεται, οπότε η προθεσμία μετράει ουσιαστικά από 1 Σεπτεμβρίου, εφόσον δεν πρόκειται για διαδικασία που εξαιρείται.

Αναστέλλεται η παραγραφή τον Αύγουστο;

Όχι λόγω δικαστικών διακοπών. Η παραγραφή διέπεται από τον Αστικό Κώδικα και τις δικές του διατάξεις για αναστολή και διακοπή.

Ισχύει η αναστολή για τις ποινικές προθεσμίες;

Κατά κανόνα όχι. Οι ποινικές προθεσμίες τρέχουν κανονικά τον Αύγουστο.

Το NomikApp υπολογίζει τις προθεσμίες ΚΠολΔ λαμβάνοντας υπόψη τις δικαστικές διακοπές και σας δείχνει πώς προέκυψε η ημερομηνία, ώστε να την ελέγχετε εύκολα. Αν θέλετε να το δείτε στην πράξη, δοκιμάστε δωρεάν.

Στη διοικητική δίκη οι βασικές προθεσμίες είναι κατά κανόνα 60 ημέρες: για την προσφυγή κατά τον Κώδικα Διοικητικής Δικονομίας (ν. 2717/1999), για την αίτηση ακύρωσης ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας ή του αρμόδιου διοικητικού δικαστηρίου, και για την έφεση. Η δυσκολία δεν βρίσκεται συνήθως στον αριθμό των ημερών αλλά στην αφετηρία: κοινοποίηση, δημοσίευση ή πλήρης γνώση της πράξης. Το άρθρο αυτό ανήκει στον οδηγό Προθεσμίες και ημερολόγιο δικηγόρου.

Η διοικητική δικονομία τροποποιείται συχνά και πολλές ειδικές διαδικασίες (φορολογικές, δημόσιες συμβάσεις, ασφαλιστικές, πειθαρχικές) έχουν δικές τους προθεσμίες και προϋποθέσεις, όπως η υποχρεωτική ενδικοφανής προσφυγή. Τα παρακάτω είναι γενικός οδηγός· επιβεβαιώνετε πάντα την ειδική διάταξη.

Οι βασικές προθεσμίες

Ένδικο βοήθημα / μέσο	Βασική προθεσμία	Συνήθης αφετηρία
Προσφυγή (ουσιαστική διαφορά, ΚΔΔ)	60 ημέρες	Κοινοποίηση της πράξης ή, ελλείψει αυτής, πλήρης γνώση
Αίτηση ακύρωσης	60 ημέρες	Κοινοποίηση, δημοσίευση ή πλήρης γνώση, ανάλογα με τη φύση της πράξης
Έφεση	60 ημέρες	Επίδοση της απόφασης· μακρύτερη προθεσμία χωρίς επίδοση
Αναίρεση στο ΣτΕ	60 ημέρες	Επίδοση της απόφασης
Ενδικοφανής προσφυγή	Ορίζεται από την ειδική διάταξη	π.χ. στις φορολογικές διαφορές προηγείται ενδικοφανής προσφυγή με δική της προθεσμία
Δημόσιες συμβάσεις (προδικαστική προσφυγή)	Πολύ σύντομες, σε ημέρες	Ειδικό καθεστώς ν. 4412/2016

Για όσους διαμένουν στην αλλοδαπή, οι προθεσμίες συνήθως επιμηκύνονται. Επίσης, ελέγξτε τι ισχύει κατά τις δικαστικές διακοπές: η διοικητική δικονομία έχει δικές της ρυθμίσεις, που δεν ταυτίζονται με το άρθρο 147 ΚΠολΔ. Δείτε τη σύγκριση στο άρθρο για τις δικαστικές διακοπές και την αναστολή προθεσμιών.

Η αφετηρία: εκεί κρύβεται ο κίνδυνος

Κοινοποίηση

Όταν η πράξη κοινοποιείται ατομικά, η προθεσμία αρχίζει από την κοινοποίηση. Σήμερα πολλές πράξεις κοινοποιούνται ηλεκτρονικά (π.χ. μέσω της θυρίδας στο myAADE για φορολογικές πράξεις ή μέσω ηλεκτρονικών πλατφορμών της διοίκησης). Ρωτήστε τον πελάτη όχι μόνο «πότε το παραλάβατε», αλλά και «πού»: η ημερομηνία ηλεκτρονικής ανάρτησης μπορεί να διαφέρει από την ημερομηνία που ο πελάτης άνοιξε το μήνυμα, και κατά κανόνα έχουν σημασία οι ρυθμίσεις της ειδικής νομοθεσίας για το πότε θεωρείται συντελεσμένη η κοινοποίηση.

Δημοσίευση

Για κανονιστικές πράξεις ή πράξεις που δημοσιεύονται στο ΦΕΚ ή αναρτώνται στη Διαύγεια, η αφετηρία μπορεί να είναι η δημοσίευση. Καταγράψτε το ΦΕΚ ή τον ΑΔΑ και την ημερομηνία.

Πλήρης γνώση

Όταν δεν υπάρχει κοινοποίηση, κρίσιμη είναι η πλήρης γνώση της πράξης από τον ενδιαφερόμενο. Πρόκειται για ζήτημα απόδειξης που κρίνεται κατά περίπτωση. Η συντηρητική στάση είναι να θεωρήσετε ως αφετηρία την πρώτη ημερομηνία κατά την οποία ο πελάτης θα μπορούσε εύλογα να υποστηριχθεί ότι γνώριζε το περιεχόμενο.

Πρακτική ρουτίνα για διοικητικές υποθέσεις

1. Στην πρώτη συνάντηση, καταγράψτε τον τρόπο και την ημερομηνία κοινοποίησης ή γνώσης, με αποδεικτικό (φωτογραφία φακέλου, εκτύπωση θυρίδας, email).
2. Ελέγξτε αν απαιτείται ενδικοφανής προσφυγή και με ποια προθεσμία.
3. Υπολογίστε τη λήξη με βάση τη συντηρητικότερη εκδοχή της αφετηρίας.
4. Αν υπάρχει ανάγκη αναστολής εκτέλεσης, προγραμματίστε την παράλληλα· η άσκηση του κύριου βοηθήματος δεν αρκεί πάντα.
5. Καταχωρίστε την προθεσμία με υπεύθυνο και κλιμακωτές υπενθυμίσεις.

Οι γενικοί κανόνες για αργίες και μετάθεση σε εργάσιμη μοιάζουν με αυτούς της πολιτικής δίκης, αλλά μην εφαρμόζετε μηχανικά τον υπολογισμό προθεσμιών ΚΠολΔ. Τα έγγραφα κοινοποίησης αξίζει να φυλάσσονται οργανωμένα· δείτε την αρχειοθέτηση εγγράφων.

Συχνές ερωτήσεις

Είναι πάντα 60 ημέρες η προθεσμία στη διοικητική δίκη;

Είναι ο βασικός κανόνας για προσφυγή, αίτηση ακύρωσης και έφεση, αλλά πολλές ειδικές διαδικασίες έχουν διαφορετικές, συχνά πολύ συντομότερες, προθεσμίες.

Τι γίνεται αν ο πελάτης δεν θυμάται πότε έλαβε την πράξη;

Αναζητήστε αντικειμενικά στοιχεία (αποδεικτικό επίδοσης, ηλεκτρονικό ίχνος) και, όπου υπάρχει αμφιβολία, κινηθείτε με βάση την πιθανή νωρίτερη ημερομηνία.

Χρειάζεται ενδικοφανής προσφυγή στις φορολογικές διαφορές;

Κατά κανόνα ναι, πριν την προσφυγή στο διοικητικό δικαστήριο. Ελέγξτε την ισχύουσα διάταξη του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας για προθεσμία και διαδικασία.

Στο NomikApp μπορείτε να καταγράψετε την αφετηρία κάθε διοικητικής προθεσμίας μαζί με το αποδεικτικό κοινοποίησης στον φάκελο της υπόθεσης, και να ορίσετε υπεύθυνο και υπενθυμίσεις. Αν θέλετε να το δείτε, δοκιμάστε δωρεάν.